محتوای برنامه درسي از زمانی که آموزش هاي رسمی در كشور به وجود آمد. مدام از روش هاي مختلف برای به كار گیری در طراحی برنامه درسی استفاده می شود.

تا پیش  از دوره انقلاب اسلامی، محتوای  درسي براي منتقل کردن معرفت ایجاد شده انساني به جوانان در حول رشته هاي علمی سازمان دهي مي شد .

اين ديدگاه ، دانش ها و مهارت ها و توانایی های  مورد نياز افراد بزرگسالان محتوای شروع برنامه هاي درسي را تشكيل مي دهد . یا  اين كه سازمان دهي برنامه درسي پیرامون رشته هاي علمي  به خوبی مي تواند به احتیاجات  دوران بزرگسالی پاسخ دهد .

سازمان دهي محتوا احتمالا یکی از  مهم ترین مرحله ي برنامه ريزي درسي را تشكيل مي دهد . در اين مرحله گروه های برنامه ريزي درسي با توجه به تصميماتي كه در بخش طراحي برنامه درسي بر گرفتن به توليد و شكل دهي محتوا و سازمان دهي آن با توجه به فعالیت های  یاد گیری  مورد نظر مي پردازد .

علاوه بر این ضرورت توجه به انتخاب محتوا ، احتیاج د است سازمان دهي آن نيز به طور مناسب انجام گیرد. امکان دارد که یک  محتوای خوب، بدون سازمان دهي مناسب ، در یاد گیری زیاد تاثیری نداشته باشد . سازمان دهي محتوا یعنی  ترتيب ارائه محتوای محتوا رسی  بر پايه ملاک هاي مشخص .

تولید محتوای درسی
تولید محتوای درسی

معیار های سازمان دهي محتوا:

توالی : كدام یک از  محتوای یادگیری باید در پي كدام مطلب بعدی قرار بگیرد ؟ براي جواب دادن  به اين سوال بايد اصول توالي محتوا را به خوبی بشناسیم . توالي در سازمان دهي محتوا داراي 5 اصل است كه شامل عبارت های زیر می شود: از ساده به سخت باشد . از كل به جزء باشد . از ترتيب  زماني برخوردار باشد . از معلوم به مجهول حركت كند . آموزش همراه با عمل باشد . تداوم : انتقال يك نوع از تجارب آموزشي طي يک دوره زماني معين وسعت : برنامه درسي داراي گستردگي لازم باشد . تعادل : بين محتوا و توان يادگيرنده ارتباط عمودي و افقي:  مثلا در یک  درس ، در يک كتاب ، در يک برنامه ، در يک دوره تحصيلي و یا در یک  نظام آموزشي

بررسی طرح ریزی در تولید محتوای درسی

مبحث هایی که در قسمت بالا گفته شد حاكي از این است كه برنامه درسي از بعد طرح ريزي ، توليد محتوا و فرايند اجرايي بايد مورد بررسي قرار بگيرد . سپس با گرفتن بازخورد از بخش اجرا اصلاحات لازم در محتواي برنامه درسي به عمل آيد .

در نظام هاي آموزشي متمركز، مانند  ايران معمولا محتوا در قالب کتاب های درسي ارائه مي شود . همان طور که می دانید كتاب محور آموزش و يادگيري است و به همین اعتبار از دست رفته  آن موجب سرگردانی دبیران و مریبان و فراگیر  مي شود.

مخصوصا زمانی كه ارزش یابی از ميزان يادگيري در چنين شرايطي  موكول به محتواي كتاب است. احتمالا که بي دليل نباشد كه چنين نظام هاي آموزشي را كتاب محور مي نامند و نقطه مقابل آن را برنامه محور تلقي مي كنند .

اين مباحث مخصوصا در دوره هاي آموزشي عمومی اکثرا راست باشد . در دوره هاي تخصصي همچون آموزش عالي وضعيت تفاوت دارد و يا متفاوت باشد. در اين دوره اخير ، لزوما استفاده از كتاب ها و منابع متعدد آموزشي بيشتر از دوره هاي آموزش عمومي است.

عمدتا در اين دوره دانشجو و یا دانش آموز با استفاده از منابع قابل دسترس ، به توليد مطالبي جديد بر اساس يافته هاي خود اقدام می کند. اما لازم است در توليد و انتخاب اين محتواها  اصول و قواعدي را به یاد داشته باشید . در زبان برنامه ريزي اين قواعد را تحت عنوان (( مقیاش و یا معیار های انتخاب محتوا )) مي شناسند .

نمونه هایی از معیار های انتخاب محتوا :

كتاب جغرافیایی  : در راهنمایی كتاب جغرافیای  كه یکی از دوروس های مشترک براي تمام دانش آموزان پايه دوم متوسطه است اين معیارها براي انتخاب محتوا پيش بيني شده است :

  1. توجه به هدف های  واحد درسي
  2. توجه به سطح توانايي، عقلي و ادراكي مخاطب ها
  3. انتخاب محتوا با بهره گيري از منابع موثق و معتبر
  4. توجه به تجارب قبلي فراگير
  5. توجه به رشد مهارت های فرايند تفكر نظیر: تحقيق كردن ، فرضيه سازي ، گرد آوري اطلاعات ، ترسيم نمودار ، تفسير كردن ، تحليل كردن ، حدس زدن ، پيش بيني كردن
  6. استفاده از تصوير ، نمودار و جدول هایی براي ارائه دادن و درک روابط
  7. فعال كردن دانش آموزان در فرايندفرآيند های يادگيري
  8. توجه به رابطه آمار با مطالعات جغرافيايی
  9. توجه به كاربردي بودن محتوا در زندگي روزمره
  10. توجه به ارتباط افقي با ساير دروس همچون :اقتصاد ، علوم اجتماعي ، زيست شناسي ، زمين شناسي

درس علوم تجربي :

  •    با زندگي روزمره دانش آموزان ارتباط داشته باشد.
  • ·          در جهت بر آوردن نیاز های فردي و اجتماعي دانش آموزان باشد .
  • ·          در جهت ارتقاي سطح سواد دانش آموزان در زمينه علم و فن آوري تاتیر داشته باشد .
  • ·          حاوي دانش پايه لازم براي دانش آموزان باشد .
  • ·           با سیاست ها و نیاز های كلي كشور تطابق داشته باشد .
  • ·           نياز لازم را براي ادامه تحصيل و آشنايي دانش آموزان با فناوري را ایجاد کند  .
  • ·          در مقايسه با موضوع هاي درسي پايه هاي مشابه ساير كشورها قابل دفاع باشد.
تولید محتوای درسی
تولید محتوای درسی

نحوه ارائه و آموزش  محتوای درسی

نحوه ارائه محتوای درسی را می توانید از دو جهت مورد بررسی قرار داد:

  • امکانات ارائه
  • چگونگی ارائه

امکانات می‌توانند همچون: متن، عکس، فیلم و همین طور  پادکست باشند. استفاده از عکس و فیلم را می توانید برای یاد گیری و آموزش مطالب درسی به دانش آموزان کمک فراوانی کند. دانش آموزان می توانند به راحتی از آن َریق درس های خود را متوجه شوند.

پادکست هم یکی از مواردی است که امروزه کاربرد زیادی در تولید محتوای درسی و اموزشی دارد. یکی از مزیت های  مهم پادکست این است که مخاطب می تواند به آن در مسیر رفتن به محل کار یا تحصیل خود گوش دهد و مطالب جدیدی یاد بگیرد.

به عبارتی احتیاج نیست تمام حواس خود را درگیر آن کند  و کارهای دیگر خود را تاخیر بیندازد . می توانید برای آموزش چیزی به طور کامل از پادکست استفاده کنید و یا در بین متن خود، بخشی از محتوا را به صورت پادکست به مخاطب ارائه کنید.

به صورت کلی امکانات ارائه موجب می شود که محتوا از جذابیت بیشتری برخوردار باشد و هرچه‌ بیشتر محتوا خواهند شد و مخاطبان بیشتری را به خود جذب می کند. شما می توانید بخشی از متن خود را به صورت اینفوگرافیک در آورید  تا علاوه بر گرفتن وقت کمتر جهت مطالعه، به محتوای آموزشی شما ببخشد.

برای ارائه محتواهای آموزشی و درسی می توانید از دو حالت استفاده کنید :

  1. ارائه محتوای آموزشی به صورت آنلاین
  2. ارائه محتوای آموزشی به صورت آفلاین

هر کدام از این روش ها معایب و مزایای را به همراه خود دارند. به عنوان نمونه در ارائه محتوای آموزشی و درسی  به روش آفلاین، مخاطب می تواند در هر زمان به محتوا مراجعه نموده و آن را مشاهده کند. همچنین می تواند در بین آموزش مدتی استراحت کند یا بخشی از آموزش را دوباره مشاهده کند.

اما  ارائه محتوای آموزشی و درسی به روش آنلاین، مخاطب یا مخاطبان حاضر در جلسه این امکان را دارند تا سوالاتی که در حین جلسه برایشان پیش می اید را به راحتی از دبیر خود بپرسند وجواب خود را بگیرند. همچنین می تواند در صورتی که مطلبی را به خوبی متوجه نشدند، از دبیر خود  بخواهند تا به روش دیگری  مطلب را برایشان توضیح دهد.

یکی از عیب های آموزش به روش  آفلاین  در دسترس نبودن دبیر است. بنابراین اگر قصد دارید به صورت آنلاین دوره‌ی آموزشی برگزار کنید باید پشتیبانی خوبی از دوره داشته باشد و همواره جواب های سوالات مخاطبان باشید.

همچنین عیب روش آنلاین محدودیت زمانی آن می باشد که سر موقع باید کلاس به اتمام برسد . در این روش افراد مجبور هستند در زمانی مشخص در یک جلسه آنلاین حضور داشته باشند و سر موقع کلاس خود را ترک کنند. برای آشنایی با تولید محتوا در زمینه های مختلف مانند: تولید محتوای روانشناسی ، تولید محتوای فروشگاهی و غیره با ورد کن همراه باشید.

تولید محتوای درسی برای هر یک از دروس باید به چه صورتی انجام گیرد ؟

هر درس شیوه تولید محتوای منحصر به خود را دارد ،که لازم است برای تولید محتوای مناسب به این روش ها توجه نمود .

پشتیبانی در دوره های آنلاین چقدر اهمیت دارد ؟

یکی از عیب های آموزش به روش  آفلاین  در دسترس نبودن دبیر است. بنابراین اگر قصد دارید به صورت آنلاین دوره‌ی آموزشی برگزار کنید باید پشتیبانی خوبی از دوره داشته باشد و همواره جواب های سوالات مخاطبان باشید

درباره سازماندهی محتوا توضیحی ارائه نمایید :

سازمان دهي محتوا احتمالا یکی از  مهم ترین مرحله ي برنامه ريزي درسي را تشكيل مي دهد . در اين مرحله گروه های برنامه ريزي درسي با توجه به تصميماتي كه در بخش طراحي برنامه درسي بر گرفتن به توليد و شكل دهي محتوا و سازمان دهي آن با توجه به فعالیت های  یاد گیری  مورد نظر مي پردازد .

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست
تماس با ما